Przewlekły kaszel u dzieci spędza sen z powiek wielu rodzicom.
fotolia

Przyszła jesień, a w polskich warunkach klimatycznych to najczęstszy czas przeziębień. Szczególnie często dotyczą one dzieci, zarówno tych małych w wieku przedszkolnym, jak i starszych. Bardzo często infekcjom towarzyszy przewlekły kaszel, który spędza sen z powiek rodziców.

Czy słusznie? Zapytaliśmy pediatrę, Annę Wójtowicz z Centrum Medycznego City Clinic.

Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywiście prosta, bo kaszel może być objawem zarówno banalnej infekcji i wtedy „sam przejdzie”. Jednak może też być objawem poważnych chorób oskrzeli, płuc, zatok, uszu, które wymagają specjalistycznego leczenia.

 

Przewlekły kaszel towarzyszy wielu infekcjom dróg oddechowych

Wiele infekcji dróg oddechowych przebiega z kaszlem. Może on być zarówno suchy, jak i mokry. Często zmienia się to w trakcie choroby.

Jeśli kaszel nie jest „duszący”, napadowy, utrudniający oddychanie, bądź przebiegający z dusznością, a dziecko poza tym czuje się raczej dobrze i nie gorączkuje wysoko, możemy je kilka dni poobserwować, zanim wpadniemy w panikę.

Oczywiście w razie jakichkolwiek wątpliwości warto zasięgnąć porady lekarza, bo początkowo lekka choroba może być początkiem zapalenia oskrzeli lub płuc. Wtedy konieczne jest odpowiednie leczenie.

 

Co robić, kiedy kaszel nie mija

Co jednak zrobić, jeśli kaszel nie mija?

Wydaje się, że infekcja prawie lub całkowicie minęła, a dziecko nadal kaszle. Nie gorączkuje, nie ma innych objawów, a kaszle. Czasem taki kaszel utrzymuje się nawet tygodnie lub miesiące.

Po niektórych infekcjach utrzymuje się dość długo tzw. nadreaktywność oskrzeli, która może objawiać się kaszlem nawet do 6 tygodni po chorobie.

Typowy kaszel poinfekcyjny trwa jednak zwykle nie dłużej niż 2-3 tygodnie.

Po tym czasie może pojawić się nowa infekcja z kaszlem. I wtedy będziemy mieli wrażenie, że dziecko kaszle bez przerwy.

Nie można jednak przewlekłego kaszlu u dziecka tłumaczyć nakładającymi się na siebie infekcjami z kaszlem.

 

Przewlekły kaszel u dzieci spędza sen z powiek wielu rodzicom.
fotolia

Przewlekły kaszel wymaga wizyty u lekarza

Dokładnie zebrany wywiad dotyczący obecnej, ale i poprzednich chorób i dolegliwości u dziecka, oraz dokładne badanie fizykalne, pozwala lekarzowi na wstępną ocenę. Na wizycie lekarz ustali, czy mamy do czynienia z kaszlem spowodowanym chorobami płuc lub oskrzeli, czy też wynika on z chorób górnych dróg oddechowych.

Jeśli chodzi o choroby dolnych dróg oddechowych, czyli płuc i oskrzeli, kaszel przewlekły może być objawem wielu chorób:

– przewlekającego się bakteryjnego zapalenia oskrzeli. Ważna wskazówka dla rodziców – dziecko nie musi gorączkować ani specjalnie źle się czuć

– astmy oskrzelowej, tu szczególnie charakterystyczny jest kaszel po wysiłku i w nocy

– mucowiscydozy, czyli choroby wrodzonej, ujawniającej się w różnym okresie życia dziecka, z charakterystycznym, mokrym kaszlem

– gruźlicy, zapomnianej chorobie, o której jednak w Polsce wciąż musimy pamiętać

– wad wrodzonych, które również ujawniają się w różnym czasie

– ciała obcego w oskrzelu, nawet jak nie zarejestrowaliśmy momentu zachłyśnięcia, nie znaczy to, że dziecko się niczym nie zachłysnęło

– kaszlu psychogennego

– oraz wielu innych rzadkich chorób jak na przykład zespół nieruchomych rzęsek, niedobory odporności, choroby śródmiąższowe płuc, choroby opłucnej

 

We wszystkich tych przypadkach badaniem podstawowym jest Rtg klatki piersiowej. Czasem pomocne jest USG płuc, a czasem konieczna tomografia komputerowa oraz bronchoskopia.

Pomocne są również inne badania, w zależności od tego jaką chorobę podejrzewamy.

 

Nie zawsze przewlekły kaszel jest związany z chorobami dolnych dróg oddechowych

Nie zawsze przewlekły czy nawracający kaszel związany jest z chorobami płuc i oskrzeli. U dzieci dość często mamy do czynienia z przewlekłym kaszlem wynikającym z chorób górnych dróg oddechowych.

Może to być zespół spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, czyli tak zwany katar zanosowy, wynikający z przewlekłego nieżytu nosa i zatok.

Charakteryzuje się on, poza kaszlem, częstym pochrząkiwaniem.

Choroba ta wymaga odpowiedniego leczenia, gdyż każdy przewlekły nieżyt nosa jest czynnikiem ryzyka astmy.

U dzieci przewlekły nieżyt nosa często wywołany jest alergią, więc wskazane są odpowiednie testy oraz badanie laryngologiczne.

Obecnie choroby alergiczne stanowią coraz poważniejszy problem. Wiele osób cierpi na alergię, a u dzieci jednym z ważnych objawów alergii zarówno wziewnej, jak i pokarmowej może być właśnie przewlekły kaszel. Nawracający czasem tylko po wysiłku.

Przyczyn kaszlu może być bardzo wiele, jednak przewlekającego się kaszlu nie warto bagatelizować, bo może on być objawem różnych, czasem poważnych chorób.

Dr Anna Wójtowicz
Dr Anna Wójtowicz

 

 

Dr Anna Wójtowicz, pediatra

Centrum Medyczne City Clinic